Ardyrnau wedi torri mewn Plant: Tystiolaeth o Astudiaeth CRAFFT
Mae arddyrnau toredig yn anafiadau cyffredin ymhlith plant, ac mae'r esgyrn yn aml yn symud o'u lle. Mewn plant o dan 11 oed, mae yna wahanol ffyrdd o drin yr anafiadau hyn oherwydd bod eu hesgyrn yn dal i dyfu ac y gallant sythu wrth iddynt wella.
Pam nad oedd meddygon yn gwybod pa driniaeth oedd yn well?
Pan fyddai plentyn yn cael y math hwn o doriad ar yr arddwrn, byddai meddygon fel arfer yn ei drin mewn un o ddwy ffordd.
Mae rhai meddygon yn rhoi'r fraich mewn cast plastr ac yn gadael i'r asgwrn wella'n naturiol. Mewn plant iau, mae gan esgyrn allu rhyfeddol i sythu eu hunain wrth iddynt dyfu – hyd yn oed os yw'r arddwrn yn edrych ychydig yn gam ar y dechrau.
Roedd yn well gan feddygon eraill wneud llawdriniaeth. O dan anesthetig cyffredinol, roedd yr asgwrn yn cael ei sythu ac yna ei ddal yn ei le gyda chast ac weithiau gwifrau metel neu blât.
Roedd y ddwy driniaeth yn cael eu defnyddio ledled y DU, ond nid oedd neb wedi profi'n briodol pa un oedd orau. Roedd hynny'n golygu na allai meddygon a theuluoedd fod yn siŵr pa opsiwn oedd orau. Yn gyffredinol, roedd teuluoedd eisiau osgoi llawdriniaeth os oedd modd, ond dim ond os oedd cast plastr yn gweithio cystal. Dyna'n union beth yr aeth astudiaeth CRAFFT ati i'w ganfod.
Astudiaeth CRAFFT
Sefydlwyd Astudiaeth CRAFFT – sy'n fyr am y Children's Radius Acute Fracture Fixation Trial – i ganfod pa driniaeth sy'n gweithio orau: a oedd llawfeddygaeth i sythu a gosod yr asgwrn sydd wedi torri yn well na chast plastr, gan ganiatáu i'r asgwrn sythu'n naturiol wrth iddo wella.
Roedd yr astudiaeth yn cynnwys 750 o blant rhwng 4 a 10 oed. Rhoddwyd cast i hanner y plant, gan ganiatáu i'w hasgwrn wedi torri sythu'n naturiol, tra bod yr hanner arall wedi cael llawdriniaeth.
Roedd yr astudiaeth yn dreial ar hap, sy'n golygu bod gan bob plentyn siawns gyfartal o dderbyn y naill driniaeth neu'r llall – gan sicrhau bod y canlyniadau'n deg ac yn ddibynadwy.
Yn ystod y flwyddyn yn dilyn yr anaf, gofynnwyd i blant a theuluoedd ar adegau rheolaidd am ba mor dda y gallent ddefnyddio eu braich, faint yr oedd yn brifo, a beth oedd eu barn am olwg eu braich. Gofynnwyd iddynt hefyd faint o ysgol a gollwyd ganddynt, sawl ymweliad â'r ysbyty yr oeddent wedi'u mynychu, ac a oedd unrhyw gymhlethdodau yn dilyn eu hanaf.
Canlyniadau
A oedd llawdriniaeth yn well na gorffwys yr arddwrn mewn cast plastr?
Pecyn cymorth
Trowch ganfyddiadau CRAFFT yn arfer bob dydd.